Reis door de collectie van Atria

atria boeken booker prize.jpg

In de collectie van Atria bevinden zich veel publicaties. Die staan niet op zichzelf. Soms vind je iets en leidt het artikel of het boek je naar een ander boek of naar een archief. Dat biedt de kans tot verdieping. Of tot het schrijven van een artikel of een scriptie. Of tot gewoon lekker lezen over iets omdat je er geïnteresseerd in bent. Dat is het leuke van een bibliotheek als die van Atria die al sinds 1935 het erfgoed van vrouwen verzamelt. Een publicatie kan je zomaar een hele reis door de collectie laten maken.

Vrouwengeschiedenis

Deze vier auteurs schrijven geschiedenis, en voor een groot deel ook vrouwengeschiedenis

De NRC van vrijdag 20 juli wijdde een artikel aan Britse schrijfsters die vergeten leken: Jane Gardam, Elizabeth Jane Howard, Elizabeth Taylor en Penelope Fitzgerald. De schrijfsters kregen toen hun werk verscheen wel goede recensies en werden ook bekroond, maar ze raakten toch in de vergetelheid. Dat gebeurt vaker met schrijfsters, natuurlijk. Hun namen ontbreken op lijstjes van ‘groten uit de literatuur’ en in naslagwerken worden ze weinig genoemd. Maar deze schrijfsters worden herontdekt. Hun werk wordt weer uitgegeven, verfilmd en hedendaagse schrijvers spreken hun waardering uit en zeggen hoeveel ze van hen hebben geleerd. Deze vier auteurs schrijven geschiedenis, en voor een groot deel ook vrouwengeschiedenis. Het gaat niet alleen, maar wel vaak, over hoe vrouwen leefden. Van en over deze schrijfsters is genoeg in de collectie van Atria te vinden. Laten we als voorbeeld Penelope Fitzgerald nemen.

Dakloos

Penelope Fitzgerald schreef naast negen romans essays, brieven, biografieën en kritieken. Voor vier titels ontving ze een Booker Prize-nominatie en ze won die prijs één keer, voor Offshore, in 1979. Ze schreef ook The Bookshop, dat werd verfilmd en in juni 2018 in Nederland in première ging. Atria heeft, naast een aantal romans, een biografie over haar in de collectie: Hermione Lee: Biography of Penelope Fitzgerald 1916-2000 ( 2013). Haar biografie is niet saai om te lezen: Fitzgerald kwam uit een intellectueel milieu en was een van de eerste vrouwen die aan Oxford University studeerde. Ze debuteerde op haar achtenvijftigste, in 1975. Ze trouwde in 1942 met Desmond Fitzgerald, een militair, die bij terugkeer in de burgermaatschappij problemen kreeg met alcohol en later in de jaren vijftig wegens het uitschrijven van ongedekte cheques werd ontslagen. Het echtpaar was enkele keren dakloos en leefde vier maanden in een tehuis voor daklozen. In de jaren zestig was Penelope kostwinner en gaf les. Ze zou tot haar zeventigste blijven lesgeven naast het schrijven.

Booker prize

In tegenstelling tot sommige andere literaire prijzen wonnen veel vrouwen de Man Booker Prize

In tegenstelling tot sommige andere literaire prijzen wonnen veel vrouwen de Man Booker Prize, De longlist voor de Bookerprize van 2018 wordt op 23 juli bekend gemaakt. De uitreiking is op 10 oktober. De voorzitter van de jury voor 2018 is Val McDermid. Van de detectives van deze Schotse schrijfster zijn er meer dan 15 miljoen verkocht. Gevraagd naar het boek dat het meest invloed op haar heeft gehad noemde Val McDermid Sexual Politics van Kate Millett. ‘I was reading English at Oxford, and it was transformational – it was a completely different approach to literary criticism, and it really opened my eyes to feminism.’ Paul Theroux, lid van de jury in 1979, gooide tijdens een reis door Patagonië boeken die hem geen discussie waard leken ongelezen uit het treinraam de pampa op. Zo ook Offshore van Fitzgerald, later dat jaar toch de winnaar.

Zussen

A good book is the precious life-blood of a master-spirit, embalmed and treasured up on purpose to a life beyond life, and as such it must surely be a necessary commodity

Bijlezen over de Man Booker Prize? De bibliotheek van Atria heeft de prijswinnende boeken van: Hilary Mantel, Arundhati Roy, Pat Barker, Keri Hulme, Anita Brookner, Iris Murdoch, Ruth Prawer Jhabvala, Nadine Gordimer en van A.S. Byatt. A.S. Byatt is de zus van de schrijfster Margaret Drabble. Ze lezen elkaars boeken niet en hun relatie is niet heel hecht te noemen. Dat zou ook komen door autobiografische elementen in de boeken die ze schrijven. De zussen noemen het zelf wel normale rivaliteit tussen zussen en overdreven door roddeljournalistiek. Ze worden ook genoemd in ‘Het zussenboek’ van tweelingzussen Lotte en Stine Jensen. Net als het boek Tipping the Velvet van Sarah Waters. En daarmee is de cirkel weer rond, want Waters is een van de schrijfsters die zich schatplichtig voelt aan Fitzgerald, Taylor, Gardham en Howard. Van Sarah Waters heeft Atria romans in de collectie en ook het boek: Sarah Waters : gender and sexual politics uit 2017, waarin de romans van Waters vanuit feministisch en queer perspectief worden geanalyseerd. Veel leesplezier! In de woorden van Penelope Fitzgerald ; “A good book is the precious life-blood of a master-spirit, embalmed and treasured up on purpose to a life beyond life, and as such it must surely be a necessary commodity."