100 jaar kiesrecht

In 1917 werd het passief kiesrecht (gekozen worden) voor zowel vrouwen als mannen ingevoerd. Maar het actief kiesrecht (stem uitbrengen) werd alleen opengesteld voor mannen, voor vrouwen pas in 1919.

Vrouwen voeren propaganda voor vrouwenkiesrecht in Amsterdam, 15 februari 1914 © onbekend Collectie IAV-Atria

Tientallen jaren werd een ware strijd geleverd voor vrouwenkiesrecht door vrouwen van diverse politieke stromingen. In 1919 kregen vrouwen het felbegeerde actief kiesrecht, waardoor ze zelf mochten stemmen.  

Tweede Kamerleden op conferentie Vrouwen als partners voor vrede en veiligheid (2001) © Mieke Schlaman, Collectie IAV - Atria

Atria zet in deze factsheet de recentste cijfers over het aantal vrouwen in onder andere de Tweede Kamer, Eerste Kamer, Provinciale Staten, gemeenteraden en waterschapsbesturen op een rij.

'De groote betooging' van de Vereeniging voor Vrouwenkiesrecht op het terrein van de IJsclub.

Amsterdam 18 juni 1916. Rond de 18.000 vrouwen en mannen demonstreren voor het vrouwenkiesrecht.

De kiesrechtbetoging op het Binnenhof (1913), Collectie IAV - Atria

Sinds 5 jaar is er sprake van stagnatie en achteruitgang van de vertegenwoordiging van vrouwen in de politiek.

Pamflet vrouwenkiesrecht 1918, collectie-IAV

Dit pamflet van de Vereeniging voor Vrouwenkiesrecht uit 1918 brengt een gelukwens aan de NVV in de VS en in GB tgh van de vrouwenkiesrechtzaak.

Gedenkboek Vereniging Vrouwenkiesrecht, 25 jaar strijd

De Vereeniging voor Vrouwenkiesrecht werd in 1894 opgericht op initiatief van Wilhelmina Drucker met als doel het verkrijgen van kiesrecht voor vrouwen.

1930 Verkleedpartij: vrouwen als man. Waarschijnlijk verpleegkundigen van het Burgerziekenhuis in Amsterdam. Collectie IAV-Atria, © onbekend.

Op 15 maart 2017 zijn de Tweede Kamerverkiezingen. Atria presenteert een genderscan van de definitieve verkiezingsprogramma’s van een aantal partijen.

196? Het Algemeen Bestuur van de Nederlandse Vereniging van Huisvrouwen tijdens een Algemene Vergadering, waaronder de bestuursleden mevrouw G.H. Keyser-Hardick en mevrouw M.A. van den Boogert-Selhorst. Collectie IAV-Atria, © Thuring.

Witte, mannelijke fractievoorzitters in grijze pakken aan een lange zwarte tafel discussiërend over de toekomst van Nederland. Het is een beeld dat niet weg te denken is uit de media ook in 2017.

Percentage vrouwelijke Tweede Kamerleden sinds 1918

Het aantal van 54 gekozen vrouwen is slechts 36% van het totale aantal Kamerleden. In 2010 en 2012 werden nog 64 resp. 60 vrouwen gekozen.

Amsterdam, "The Council of the Gods" Wereldbond Vrouwenkiesrecht 16 juni 1908 Collectie IAV-Atria

Van 15 tot 21 juni 1908 waren het Concertgebouw en vele andere locaties in Amsterdam het toneel van activiteiten ter ere van het vierde Internationale Congres van de Wereldbond voor Vrouwenkiesrecht.

Beeld tijdens kiesrechtcampagne

In het begin van de 20e eeuw werd er in de beeldvorming omtrent de vrouwenbeweging zeer veel gebruik gemaakt van christelijke thematiek.

Vrouwenstemmen in de raad

De participatie van vrouwen in gemeenteraden is laag in vergelijking met de landelijke en provinciale politiek, en stijgt maar langzaam: met 2% tussen 2010 en 2014.